محمد عبد الله دراز (مترجم: عطائى)
27
دستور الأخلاق في القرآن (آئين اخلاق در قرآن) (فارسى)
مقدّمه به قلم استاد دكتر سيّد محمّد بدوى با اين رسالهء دانشگاهى دو بار زيستهام ؛ يكبار در اثناى تأليف و يكبار در خلال ترجمهء آن . امّا راجع به تأليف آن ؛ اوايل چلهها بود و جنگ جهانى دوم - پس از شكست فرانسه و نااميدى متّحدين از جلوگيرى طغيان آلمان نازى - به شدّت در اروپا گسترش مىيافت . من با ديگر دانشجويان عرب در پاريس از محضر استاد بزرگوار مىخواستيم كه وظيفهء ما را در وقت گرفتارى و شدّت تعيين كنند و استاد ما را در مناسبتهاى دينى و عربى در منزل خودش جمع مىكرد ، تا جاى خالى كمبودهاى فضاى خانواده را كه به خاطر دورى از وطن داشتيم ، پر كند . و ما در خدمت ايشان از ميهماننوازى عربى برخوردار شده و از سخنان و مناقشات ايشان در ارتباط با دين و دانش و سياست بهرهمند مىشديم . و آن بزرگوار از نظرات مختلف ما هرگز دلتنگ نمىشد ، بلكه با روحيهاى عالمانه و پرتوافكن جواب مناسب مىداد و با بزرگوارى و سعهء صدر برخورد مىنمود ، و همچنان ادامه مىداد تا ما را به مطلب مورد نظر خود كه مستند بر برهان علمى و منطقى بود ، قانع مىكرد . بعدها كه به افتخار دامادى ايشان رسيدم و رابطهء ما محكمتر شد و مجموعه تلاشهاى ايشان را از نزديك لمس كردم و خطوطى را كه از مدّتها پيش براى انتشار پيام اسلام در جهان غرب ترسيم كرده بود ، به خوبى شناختم و فهميدم كه ايشان از همان زمان دانشجويىاش در دانشگاه الأزهر ، زبان فرانسه را به دقّت آموخته است ، براى اينكه امروز آمادگى داشته باشد تا وظيفهء علمى و دينى خود را انجام دهد . هنوز به خاك فرانسه قدم نگذاشته بود ، كه شروع به تحقّق بخشيدن آرمانهاى خود نمود ؛ و همچون ديگران آمادهسازى رسالهء دكتراى خود از